Fakty, onkologia | Monika Wysocka | 3 listopada 2017, 13:35

Więcej zachorowań na guzy neuroendokrynne

Scyntygrafia receptorów somatostatynowych jest jedną z najlepszych metod diagnostyki nowotworów neuroendokrynnych.
fot. co.bydgoszcz.pl

Nowotwór neuroendokrynny nazywany w skrócie NET występuje częściej niż rak żołądka czy trzustki, a mimo to wiedza na jego temat jest zdecydowanie niższa, co przekłada się na zbyt późne rozpoznanie choroby. Tymczasem w ostatnim czasie zaobserwowano wzrost występowania guzów neuroendokrynnych (NET) żołądka i odbytnicy, z niewielką przewagą mężczyzn w porównaniu z kobietami.

Ponad 50% NET rozwijających się w obrębie przewodu pokarmowego znajdowana jest przypadkowo podczas zabiegu operacyjnego w jelicie cienkim i wyrostku robaczkowym, a także w momencie rozpoznania przerzutów odległych.

Nowotwory NET mogą przebiegać bezobjawowo, czasami mogą powodować  napadowe zaczerwienienie twarzy, a także górnej połowy ciała, uporczywe biegunki, zmiany skórne, napady astmatyczne, czy bóle brzucha. Mogą również imitować inne choroby, takie jak zespół jelita drażliwego, zapalenie śluzówki żołądka czy kamicę żółciową.

Nie ma jednoznacznych czynników predysponujących do rozwoju choroby. Wiadomo, że w przypadku NET żołądka może wystąpić pewna zależność rozwoju choroby w związku z przewlekłym  stosowaniem dużych dawek leków hamujących wydzielanie kwasu żołądkowego.

Nowotwory neuroendokrynny mogą stanowić część zespołu mnogich gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczych tzw. zespołów MEN, w takim przypadku do rozwoju choroby przyczynia się obecność mutacji określonych genów.

Scyntygrafia najlepszą metodą diagnostyczną

W przypadku stwierdzenia niepokojących objawów np. gwałtownego zaczerwienienia twarzy, zlewnych potów, uderzeń gorąca, przewlekłych dolegliwości bólowych w jamie brzusznej należy skonsultować się z endokrynologiem specjalizująym się leczeniem pacjentów z nowotworami neuroendokrynnymi. W celu diagnozy zostanie pobrana krew na oznaczenie charakterystycznych markerów oraz zlecone zostanie wykonanie badania obrazowego, które przy rzeczywistym podejrzeniu guza określi jego lokalizację.

Nowotwory neuroendokrynne (NEN od ang neuroendocrine neoplasms) to nowotwory, które wywodzą się z komórek neuroendokrynnych, obecnych w całym organizmie. Większość z nich (ok. 70%) rozwija się w obrębie przewodu pokarmowego, jednak poza tym mogą występować w innych lokalizacjach, takich jak: płuca, jądra, jajniki, grasica, itd. Częstość występowania NEN w latach 1994-2009 wzrosła z 2,48 do 5,86 na 100 000/rok. Na podstawie badań epidemiologicznych przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych i Norwegii zaobserwowano wzrost częstości występowania NEN żołądka i odbytnicy. Obecnie ogólny wskaźnik występowania tych nowotworów wynosi średnio 35 przypadków/100 000. 

Wysokozróżnicowane nowotwory neuroendokrynne (czyli wolno rosnące, o mniejszej dynamice wzrostu) mogą wykazywać obecność specyficznych receptorów na powierzchni komórek nowotworowych.
Podając pacjentowi syntetyczny analog receptora somatostatynowego połączony z odpowiednim izotopem promieniotwórczym można przeprowadzić diagnostykę choroby, zaczynając od określenia jej lokalizacji, stopnia zaawansowania, ale też można kierować pacjentów już z rozpoznanym nowotworem neuroendokrynnym do najbardziej optymalnej metody leczenia oraz oceniać skuteczność przeprowadzonego leczenia. Scyntygrafia receptorów somatostatynowych jest jedną z najlepszych metod diagnostyki nowotworów neuroendokrynnych.

Niestety nie wszystkie NEN wykazują zwiększoną ekspresję receptorów somatostatynowych na powierzchni komórek nowotworowych i wówczas możliwości diagnostyki tego rodzaju NEN mogą być ograniczone. Stąd stale poszukuje się innych analogów białek, których ekspresję można stwierdzić na powierzchni nowotworów neuroendokrynnych. Jednym z takich nowotworów jest guz produkujący insulinę tzw. Insulinoma. W przypadku tego guza ekspresję receptorów somatostatynowych stwierdza się w około 50% przypadków. Ponieważ są to najczęściej guzy małe, ale dające ciężkie objawy wynikające z nadmiernego wydzielania insuliny, ich diagnostyka może być bardzo utrudniona. W tym przypadku występuje natomiast wysoka ekspresja receptorów peptydu glukagonopodobnego typu 1 (tzw. GLP-1), podając pacjentowi analog GLP- 1 znakowany odpowiednim izotopem można poprawić wykrywalność np. drobnych, trudnych do znalezienia zmian typu insulinoma. Dostęp do wykonywania tego typu badań jest ograniczony. Poszukiwanie nowych substancji targetowych służących do znakowania odpowiednim izotopem daje szanse na poprawę wykrywalności NEN.

Konieczna większa świadomość  

NET mogą one dawać różne dolegliwości w zależności od lokalizacji, stopnia zaawansowania i aktywności hormonalnej. Mogą również imitować inne choroby, co powoduje, że ich diagnostyka jest wydłużona i trudna. Dlatego świadomość istnienia tego typu nowotworów, przebiegu choroby i jej objawów jest bardzo istotna.



Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt wg ustawień przeglądarki. Rozumiem